ଏକ ଲେଖକ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ମାଟିର କଥା, ନିଜ ସମୟର କଥା ଓ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ କଥା ଲେଖନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ କେବଳ କୃତି ହୋଇ ରହେନାହିଁ— ଏକ ସମୟର ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଗିରି ଦଣ୍ଡସେନାଙ୍କ ସୃଜନ ମଧ୍ୟ କିଛି ସେହିପରି। ୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୯ରେ ଜନ୍ମିତ ଗିରି ଦଣ୍ଡସେନା ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଥିଲେ। ସେ ଜଣେ ଲେଖକ, ସ୍ତମ୍ଭକାର ଓ ଇତିହାସ ଗବେଷକ ଭାବେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ଥିଲା ମାଟି ସହ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ, ମଣିଷ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନା ଓ ସମାଜକୁ ଦେଖିବାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି।

ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କୃତି ମଧ୍ୟରେ ‘କାଳସୂତ୍ର’, ‘ଭୂମିଗର୍ଭା’, ‘ଓଡ଼ିଶୀ ଓଡ଼ିଶୀ’, ‘ପ୍ରବାଦ ପୁରୁଷ’, ‘ରାସ୍ତା କଡ଼େ ଜୀବନ’ ଓ ‘ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଦାସ’ ଭଳି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ରହିଛି। ତାଙ୍କର ଗଳ୍ପରେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ, ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ଓ ଜୀବନର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ମାର୍ମିକ ଭାବେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥାଏ।

ସେ ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ଦୈନିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ନିଜ ଲେଖନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଜାଗର କରିଥିଲେ। ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ସାଂଗଠନିକ ଅବଦାନ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। ସେ ୧୮ ମେ ୨୦୧୧ରୁ ୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଉପସଭାପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇଥର ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଏକାଡେମୀ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହି ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶରେ ନିରନ୍ତର ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ।

ଗିରି ଦଣ୍ଡସେନାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ ଥିଲା ନିରବ ସାଧନା, ସାମାଜିକ ସମ୍ବେଦନା ଓ ମାଟିର ଇତିହାସ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଆନୁରାଗର ଉଦାହରଣ। ଆଞ୍ଚଳିକ ଇତିହାସକୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଦେଇ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପରିସରକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟକୁ ବୁଝିବାର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ବଳ ହୋଇ ରହିବ।